MENU

राज्मा (Rajma)

Rajma (Kidney Bean)
📖 Phaseolus vulgaris L. L.
Cereals & Millets 📅 Falgun (फागुन) – Jestha (जेठ) 🌡️ 15–25°C ⚗️ pH 6.0–7.0 ⏱️ 80-110 days
रोप्ने मौसम तथा अवधि
🌱
उपयुक्त रोप्ने समय / सिजन: Falgun (फागुन) – Jestha (जेठ)

बिउ छरेको ७० देखि ९० दिनमा पाकेर तयार हुन्छ। १५ देखि २५ डिग्री सेल्सियसको न्यानो पहाडी मौसम र पानी नजम्ने दोमट माटोमा राज्मा उत्कृष्ट फल्दछ।

विवरण तथा समग्र परिचय

राज्मा (Kidney Bean) नेपालको हिमाली तथा पहाडी भेग (विशेषगरी जुम्ला, मुस्ताङ, बाजुरा र दोलखा) को अत्यन्त लोकप्रिय र महँगो दलहन बाली हो। जुम्ली राज्मा यसको स्वादिष्टपन, छिटो गल्ने गुण र उच्च पौष्टिकताका लागि देशभरि प्रख्यात छ।

विस्तृत कृषि वैज्ञानिक विश्लेषण
🌟 राम्रा पक्ष तथा पौष्टिक लाभ

वनस्पति प्रोटिन (२४%), घुलनशील फाइबर, फोलिक एसिड, म्याग्नेसियम र आइरनको भरपर्दो भण्डार। यसले रगतमा कोलेस्टेरोल र सुगर नियन्त्रण गर्न तथा शरीरलाई लामो समयसम्म ऊर्जा दिन मद्दत गर्दछ।

⚠️ सावधानी तथा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

काँचो वा नपाकेको राज्मामा फाइटोहेमाग्लुटिनिन (Phytohaemagglutinin) नामक विषाक्त प्रोटिन हुने भएकाले काँचो कहिल्यै खानु हुँदैन। सधैँ रातभरि भिजाएर कम्तीमा १० मिनेट उमालेर राम्ररी पकाएर मात्र खानुपर्छ।

🐛 मुख्य रोग तथा किराहरू

एन्थ्राक्नोज (Anthracnose - कालो थोप्ले रोग), खिया रोग (Rust), र कोसा प्वाल पार्ने किरा तथा लाही किरा।

💊 रोकथाम र नियन्त्रणका उपायहरू
  • बिउलाई रोप्नु अगाडि कार्बेन्डाजिम (२ ग्राम/केजी) ले उपचार गर्ने।
  • एन्थ्राक्नोज देखिएमा म्यानकोजेब (२ ग्राम/लिटर) छर्कने।
  • माटोमा पानी जम्न नदिने र लहरे जातलाई बाँसको थाँक्रो दिने।
🧪 मलखाद व्यवस्थापन तथा पोषण सिफारिस

प्रति हेक्टर १५ टन कम्पोस्ट मल र ३०:६०:३० केजी एनपीके प्रति हेक्टर। फस्फोरसले जरा र दाना पुष्ट बनाउँछ।

खेती तथा रोप्ने विधि (Cultivation Guide)
🌱 रोप्ने विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📏 बिउको गहिराइ 4.0 cm
↔️ बिरुवाको दुरी 12.0 cm
📐 डयाङको दुरी 35.0 cm
🪱 माटोको प्रकार Well-drained fertile sandy loam to silt loam
💧 सिँचाइ आवश्यकता Moderate (1-2 times weekly)
☀️ घामको आवश्यकता Full sun
🧪 NPK मात्रा 100:60:40 NPK kg/ha
हावापानी र भौगोलिक उचाइ (Climate & Geography)
⛰️ उपयुक्त उचाइ 300–2400 m
🗺️ उपयुक्त क्षेत्र Terai (Winter), Mid-Hills, High-Hills (Summer/Spring)
🌡️ तापक्रम दायरा 15–25°C
⚗️ माटोको pH 6.0–7.0
कटानी तथा उत्पादन (Harvest & Yield)
⏱️ बाली पाक्ने / पहिलो कटिङ अवधि 80-110 days
📦 अनुमानित उत्पादन 1.5-2.5 tons/ha (Dry Grain)
🔍 कटानीका मुख्य संकेतहरू (Harvest Indicators):

Pods change color from green to light brown/straw yellow, feel dry and brittle to touch, and seeds rattle within the pod when shaken. For green pod vegetable harvest, pick when pods are firm, plump, and snap cleanly.

छिटो जानकारी
🌱 विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📅 मौसम Falgun (फागुन) – Jestha (जेठ)
⏱️ पाक्ने 80-110 days
💧 सिँचाइ Moderate (1-2 times weekly)
☀️ घाम Full sun
🪱 माटो Well-drained fertile sandy loam to silt loam
🗺️ क्षेत्र Terai (Winter), Mid-Hills, High-Hills (Summer/Spring)
🌡️ तापक्रम 15–25°C
⚗️ pH 6.0–7.0
📏 गहिराइ 4.0 cm
📦 उत्पादन 1.5-2.5 tons/ha (Dry Grain)
← बाली क्याटलगमा फर्कनुहोस्
AgroMitra Assistant
Online & Ready
Tap to talk
Tap to talk
Ask me anything about eSanshar services
Microphone Required

To use the voice call feature, please allow microphone access in your browser settings. You can still type your message below and I'll reply in text.

Hello! I'm here to help. You can type your question below or allow microphone to use voice.