MENU

मासको दाल (Maas / Kalo Daal)

Black Gram / Urad
📖 Vigna mungo (L.) Hepper
प्रमाणित कृषि विवरण (NARC Verified) Pulses & Legumes 📅 Shrawan (साउन) – Mangsir (मंसिर) 🌡️ 20–32°C ⚗️ pH 6.0–7.0 ⏱️ 80-100 days
रोप्ने मौसम तथा अवधि
🌱
उपयुक्त रोप्ने समय / सिजन: Shrawan (साउन) – Mangsir (मंसिर)

बिउ छरेको ७५ देखि ९० दिनमा कोसाहरू कालो भई पाक्छन्। २५ देखि ३५ डिग्री सेल्सियसको न्यानो र ओसिलो मौसममा मास राम्रो सप्रिन्छ।

विवरण तथा समग्र परिचय

मासको दाल (कालो दाल) नेपालको सांस्कृतिक र पौष्टिक दृष्टिले सर्वाधिक महत्वपूर्ण दलहन बाली हो। तराई र मध्य पहाडका कान्ला र खेतबारीमा यसको खेती गरिन्छ। यसको दाल, मासको बारा, र क्वाँटी नेपाली चाडपर्वका विशेष परिकार हुन्। शेखर-१ र कालो मास नेपालका प्रमुख जात हुन्।

विस्तृत कृषि वैज्ञानिक विश्लेषण
🌟 राम्रा पक्ष तथा पौष्टिक लाभ

उच्च वनस्पति प्रोटिन (२४%), आइरन, फस्फोरस र फाइबरको प्रचुर स्रोत। यसले शरीरको मांसपेशी बलियो बनाउन, स्नायु प्रणाली सुदृढ गर्न र शक्ति बढाउन मद्दत गर्दछ।

⚠️ सावधानी तथा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

मासमा प्युरिनको मात्रा बढी हुने भएकाले युरिक एसिड बढेका व्यक्तिहरू र बाथ रोगीहरूले सीमित मात्रामा मात्र खानुपर्छ।

🐛 मुख्य रोग तथा किराहरू

पहेँलो मोजाइक भाइरस (Yellow Mosaic Virus - YMV), जरा कुहिने रोग, र कोसा प्वाल पार्ने किरा (Pod Borer)।

💊 रोकथाम र नियन्त्रणका उपायहरू
  • पहेँलो मोजाइक रोग फैलाउने सेतो झिँगा नियन्त्रण गर्न पहेँलो पासो र निमको झोल प्रयोग गर्ने।
  • बिउलाई रोप्नु अघि थिरम वा ट्राइकोडर्मा (५ ग्राम/केजी) ले उपचार गर्ने।
  • कोसा पाकेपछि घाममा राम्ररी सुकाएर मात्र भण्डारण गर्ने।
🧪 मलखाद व्यवस्थापन तथा पोषण सिफारिस

दलहन बाली भएकाले जराका गिर्खा (Nodules) ले आफैँ नाइट्रोजन बनाउँछन्। प्रति हेक्टर ५-१० टन गोबरमल र २०:४०:२० केजी एनपीके प्रति हेक्टर।

खेती तथा रोप्ने विधि (Cultivation Guide)
🌱 रोप्ने विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📏 बिउको गहिराइ 3.0 cm
↔️ बिरुवाको दुरी 10.0 cm
📐 डयाङको दुरी 30.0 cm
🪱 माटोको प्रकार Well-drained loam to clay loam
💧 सिँचाइ आवश्यकता Low to medium (350-500 mm rainfed)
☀️ घामको आवश्यकता Full Sun (6-8 hours direct)
🧪 NPK मात्रा 20:40:20 NPK kg/ha + Rhizobium seed inoculation
हावापानी र भौगोलिक उचाइ (Climate & Geography)
⛰️ उपयुक्त उचाइ 100–1800 m
🗺️ उपयुक्त क्षेत्र Terai, Inner Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम दायरा 20–32°C
⚗️ माटोको pH 6.0–7.0
कटानी तथा उत्पादन (Harvest & Yield)
⏱️ बाली पाक्ने / पहिलो कटिङ अवधि 80-100 days
📦 अनुमानित उत्पादन 0.8 - 1.4 t/ha (varieties: Kalo Maas, Shekhar, Pant U-19)
🔍 कटानीका मुख्य संकेतहरू (Harvest Indicators):

Pods turn dry, brittle, and blackish-brown

कृषि पात्रो — रोप्ने र कटानी तालिका
Activity / कार्य Start Month (BS) End Month (BS) Region / क्षेत्र Gregorian Window
🌱 Sowing साउन (Shrawan) भाद्र (Bhadra) Mid-Hills (मध्यपहाड) July - August
🌾 Harvesting कार्तिक (Kartik) मंसिर (Mangsir) Mid-Hills (मध्यपहाड) October - November
छिटो जानकारी
Verified
🌱 विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📅 मौसम Shrawan (साउन) – Mangsir (मंसिर)
⏱️ पाक्ने 80-100 days
💧 सिँचाइ Low to medium (350-500 mm rainfed)
☀️ घाम Full Sun (6-8 hours direct)
🪱 माटो Well-drained loam to clay loam
🗺️ क्षेत्र Terai, Inner Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम 20–32°C
⚗️ pH 6.0–7.0
📏 गहिराइ 3.0 cm
📦 उत्पादन 0.8 - 1.4 t/ha (varieties: Kalo Maas, Shekhar, Pant U-19)
← बाली क्याटलगमा फर्कनुहोस्
AgroMitra Assistant
Online & Ready
Tap to talk
Tap to talk
Ask me anything about eSanshar services
Microphone Required

To use the voice call feature, please allow microphone access in your browser settings. You can still type your message below and I'll reply in text.

Hello! I'm here to help. You can type your question below or allow microphone to use voice.