MENU

बेसार (Besar / Haldi)

Turmeric
📖 Curcuma longa L.
प्रमाणित कृषि विवरण (NARC Verified) 📅 Chaitra (चैत) – Poush (पुष) 🌡️ 20–35°C ⚗️ pH 5.5–6.8 ⏱️ 210-250 days
रोप्ने मौसम तथा अवधि
🌱
उपयुक्त रोप्ने समय / सिजन: Chaitra (चैत) – Poush (पुष)

बिउ गानो रोपेको २४० देखि २७० दिन (८-९ महिना) मा बोट सुकेर बेसार खन्न तयार हुन्छ। २० देखि ३२ डिग्री सेल्सियसको तापक्रम र घमाइलो वा हल्का छहारी भएको जमिन मन पराउँछ।

विवरण तथा समग्र परिचय

बेसार नेपालको परम्परागत बहुमूल्य मसला, रङ्ग तथा आयुर्वेदिक औषधीय बाली हो। तराई, भित्री मधेस र पहाडी पाखोबारीमा यसको व्यावसायिक खेती गरिन्छ। कपुरकोट बेसार-१ र २ नेपालका सिफारिस उच्च उत्पादन दिने जात हुन् जसमा करक्युमिनको मात्रा धेरै हुन्छ।

विस्तृत कृषि वैज्ञानिक विश्लेषण
🌟 राम्रा पक्ष तथा पौष्टिक लाभ

करक्युमिन (Curcumin) नामक अद्भुत औषधीय तत्वले भरिपूर्ण। यो प्राकृतिक एन्टिसेप्टिक, एन्टी-इन्फ्लेमेटरी (सुन्निने घटाउने), र क्यान्सर प्रतिरोधी हो जसले रगत शुद्ध बनाउन र चोटपटक निको पार्न मद्दत गर्दछ।

⚠️ सावधानी तथा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

सामान्य मसलाको रूपमा यो अत्यन्त सुरक्षित छ। तर रगत पातलो बनाउने औषधि खाइरहेका वा पित्तथैली बन्द भएका व्यक्तिहरूले ठूलो औषधीय मात्रामा खानु अगाडि सतर्क रहनुपर्छ।

🐛 मुख्य रोग तथा किराहरू

गानो कुहिने रोग (Rhizome Rot - Pythium aphanidermatum), पातमा थोप्ले रोग (Leaf Spot - Colletotrichum capsici), र गवारो किरा।

💊 रोकथाम र नियन्त्रणका उपायहरू
  • बिउ गानोलाई रोप्नु अगावै म्यानकोजेब (२.५ ग्राम/लिटर) को झोलमा आधा घण्टा डुबाएर ओभानो पारी मात्र रोप्ने।
  • खेतमा पानी जम्न नदिन निकासको राम्रो प्रबन्ध गर्ने।
  • सोत्तरको बाक्लो ओछ्यान (Mulching) ३ पटक लगाउने।
🧪 मलखाद व्यवस्थापन तथा पोषण सिफारिस

प्रति हेक्टर २५-३० टन कम्पोस्ट/गोबरमल। सिफारिस रासायनिक मल: ६०:५०:६० केजी एनपीके प्रति हेक्टर।

खेती तथा रोप्ने विधि (Cultivation Guide)
🌱 रोप्ने विधि गाना/गानो रोप्ने (Rhizome)
📏 बिउको गहिराइ 5.0 cm
↔️ बिरुवाको दुरी 25.0 cm
📐 डयाङको दुरी 45.0 cm
🪱 माटोको प्रकार Fertile, well-drained sandy loam with heavy organic matter
💧 सिँचाइ आवश्यकता Medium (600-900 mm)
☀️ घामको आवश्यकता Full Sun to Partial Sun (5-7 hours)
🧪 NPK मात्रा 100:60:40 NPK kg/ha
हावापानी र भौगोलिक उचाइ (Climate & Geography)
⛰️ उपयुक्त उचाइ 100–1600 m
🗺️ उपयुक्त क्षेत्र Terai, Inner Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम दायरा 20–35°C
⚗️ माटोको pH 5.5–6.8
कटानी तथा उत्पादन (Harvest & Yield)
⏱️ बाली पाक्ने / पहिलो कटिङ अवधि 210-250 days
📦 अनुमानित उत्पादन 18 - 28 t/ha (varieties: Kapurkot Haldi-1, Duggirala)
🔍 कटानीका मुख्य संकेतहरू (Harvest Indicators):

माथिको डाँठपात पूर्णरूपले पहेँलो भई सुकेपछि र शुरु जाडोमा पछारिएपछि बेसार उखेल्नुहोस्।

कृषि पात्रो — रोप्ने र कटानी तालिका
Activity / कार्य Start Month (BS) End Month (BS) Region / क्षेत्र Gregorian Window
🌾 Harvesting मंसिर (Mangsir) पुष (Poush) All Nepal November - December
🪴 Nursery फागुन (Falgun) फागुन (Falgun) Terai (तराई) February - March
🌱 Sowing चैत (Chaitra) बैशाख (Baisakh) All Nepal March - April
रोग तथा किरा पुस्तकालय
अदुवाको गानो कुहिने रोग
Fatal

Yellowing and wilting of lower leaves progressing upward; pseudostem easily pulls out of the ground with rotten foul-smelling rhizome.…

🌿 जैविक उपचार
Trichoderma harzianum enriched FYM application (50g/plant) at planting; drenching with fermented Jholmol-1.…
बेसार-अदुवाको पात धब्बा रोग
Moderate

Oval brown spots with yellow halo on leaf surface; spots enlarge and merge causing large dead areas; reduces photosynthesis.…

🌿 जैविक उपचार
Spray Jholmol botanical (1:8 dilution); spray Trichoderma biofungicide preventively.…
छिटो जानकारी
Verified
🌱 विधि गाना/गानो रोप्ने (Rhizome)
📅 मौसम Chaitra (चैत) – Poush (पुष)
⏱️ पाक्ने 210-250 days
💧 सिँचाइ Medium (600-900 mm)
☀️ घाम Full Sun to Partial Sun (5-7 hours)
🪱 माटो Fertile, well-drained sandy loam with heavy organic matter
🗺️ क्षेत्र Terai, Inner Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम 20–35°C
⚗️ pH 5.5–6.8
📏 गहिराइ 5.0 cm
📦 उत्पादन 18 - 28 t/ha (varieties: Kapurkot Haldi-1, Duggirala)
← बाली क्याटलगमा फर्कनुहोस्
AgroMitra Assistant
Online & Ready
Tap to talk
Tap to talk
Ask me anything about eSanshar services
Microphone Required

To use the voice call feature, please allow microphone access in your browser settings. You can still type your message below and I'll reply in text.

Hello! I'm here to help. You can type your question below or allow microphone to use voice.