MENU

धान (Dhan)

Paddy / Rice
📖 Oryza sativa L.
प्रमाणित कृषि विवरण (NARC Verified) Cereals & Millets 📅 Ashadh (असार) – Kartik (कार्तिक) 🌡️ 20–35°C ⚗️ pH 5.5–6.8 ⏱️ 110-140 days
रोप्ने मौसम तथा अवधि
🌱
उपयुक्त रोप्ने समय / सिजन: Ashadh (असार) – Kartik (कार्तिक)

बेर्ना रोपेको ११० देखि १४५ दिनमा धान पाक्छ। २५ देखि ३५ डिग्री सेल्सियसको तापक्रम, प्रशस्त वर्षा/सिँचाइ र चिक्टो दोमट माटो धान उत्पादनका लागि सर्वोत्तम हुन्छ।

विवरण तथा समग्र परिचय

धान नेपालको नम्बर १ प्रमुख खाद्यान्न बाली हो जसले देशको खाद्य सुरक्षा र कृषि अर्थतन्त्रको मेरुदण्डको काम गर्दछ। राधा-४, सावाँ मन्सुली, हर्दिनाथ, खुमल-४ र पोखरेली जेठोबुढो नेपालका प्रख्यात उन्नत तथा स्थानीय जातहरू हुन्।

विस्तृत कृषि वैज्ञानिक विश्लेषण
🌟 राम्रा पक्ष तथा पौष्टिक लाभ

नेपाली जनताको मुख्य ऊर्जाको स्रोत। खस्रो वा उसिना चामलमा भिटामिन ‘बी’ कम्प्लेक्स, थियामिन र खनिजहरू पाइन्छ जसले शरीरलाई बलियो बनाउँछ।

⚠️ सावधानी तथा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

पालिस गरिएको सेतो चामल अत्यधिक खाँदा र शारीरिक परिश्रम नगर्दा मोटोपना र टाइप-२ मधुमेहको जोखिम बढ्न सक्छ।

🐛 मुख्य रोग तथा किराहरू

मरुवा रोग (Rice Blast), पातको फेद डढुवा (Sheath Blight), खैरो फड्के किरा (Brown Planthopper), र गवारो किरा (Stem Borer)।

💊 रोकथाम र नियन्त्रणका उपायहरू
  • मरुवा रोग देखिएमा ट्राइसाइक्लाजोल (Tricyclazole ०.६ ग्राम/लिटर) बाला निस्कने बेला छर्कने।
  • गवारो किरा नियन्त्रणका लागि प्रकाश पासो (Light trap) र ट्राइकोग्रामा परजीवी किरा प्रयोग गर्ने।
  • युरिया मल सिफारिस मात्रामा मात्र ३ पटक बाँडेर हाल्ने (बढी युरियाले किरा-रोग बढाउँछ)।
🧪 मलखाद व्यवस्थापन तथा पोषण सिफारिस

प्रति हेक्टर १०-१५ टन गोबरमल। सिफारिस रासायनिक मल: १००:४०:३० केजी एनपीके र २५ केजी जिंक सल्फेट प्रति हेक्टर (जिंकले खैरा रोग लाग्न दिँदैन)।

खेती तथा रोप्ने विधि (Cultivation Guide)
🌱 रोप्ने विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📏 बिउको गहिराइ 2.0 cm
↔️ बिरुवाको दुरी 30.0 cm
📐 डयाङको दुरी 60.0 cm
🪱 माटोको प्रकार Well-drained fertile loam
💧 सिँचाइ आवश्यकता Submerged / Flooded (puddle beds)
☀️ घामको आवश्यकता 7-9 hours full sun
🧪 NPK मात्रा 100:60:40 NPK kg/ha
हावापानी र भौगोलिक उचाइ (Climate & Geography)
⛰️ उपयुक्त उचाइ 100–2000 m
🗺️ उपयुक्त क्षेत्र Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम दायरा 20–35°C
⚗️ माटोको pH 5.5–6.8
कटानी तथा उत्पादन (Harvest & Yield)
⏱️ बाली पाक्ने / पहिलो कटिङ अवधि 110-140 days
📦 अनुमानित उत्पादन 15 - 25 t/ha
🔍 कटानीका मुख्य संकेतहरू (Harvest Indicators):

Harvest when crop reaches optimal market maturity and full color

बाली तस्बिर ग्यालरी (Photo Gallery)
कृषि पात्रो — रोप्ने र कटानी तालिका
Activity / कार्य Start Month (BS) End Month (BS) Region / क्षेत्र Gregorian Window
🌱 Sowing असोज (Ashwin) कार्तिक (Kartik) All Nepal September - November
🌾 Harvesting मंसिर (Mangsir) माघ (Magh) All Nepal November - January
छिटो जानकारी
Verified
🌱 विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📅 मौसम Ashadh (असार) – Kartik (कार्तिक)
⏱️ पाक्ने 110-140 days
💧 सिँचाइ Submerged / Flooded (puddle beds)
☀️ घाम 7-9 hours full sun
🪱 माटो Well-drained fertile loam
🗺️ क्षेत्र Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम 20–35°C
⚗️ pH 5.5–6.8
📏 गहिराइ 2.0 cm
📦 उत्पादन 15 - 25 t/ha
← बाली क्याटलगमा फर्कनुहोस्
AgroMitra Assistant
Online & Ready
Tap to talk
Tap to talk
Ask me anything about eSanshar services
Microphone Required

To use the voice call feature, please allow microphone access in your browser settings. You can still type your message below and I'll reply in text.

Hello! I'm here to help. You can type your question below or allow microphone to use voice.