MENU

प्याज (Pyaj)

Onion
📖 Allium cepa L.
प्रमाणित कृषि विवरण (NARC Verified) 📅 Kartik (कार्तिक) – Baisakh (बैशाख) 🌡️ 13–28°C ⚗️ pH 6.0–6.8 ⏱️ 110-140 days
रोप्ने मौसम तथा अवधि
🌱
उपयुक्त रोप्ने समय / सिजन: Kartik (कार्तिक) – Baisakh (बैशाख)

बेर्ना सारेको ९० देखि १२० दिनमा प्याज उखेल्न तयार हुन्छ। १५ देखि २५ डिग्री सेल्सियसको तापक्रम र १०-१२ घण्टाको लामो घाम दाना राम्रो बन्न आवश्यक हुन्छ।

विवरण तथा समग्र परिचय

प्याज नेपालमा दैनिक नभई नहुने अत्यावश्यक मसला तथा तरकारी बाली हो। नासिक ५३, रेड क्रियोल र पूसा रेड नेपालका व्यावसायिक रूपमा सफल जातहरू हुन्। यसलाई सुकेको दाना र हरियो पात दुवै रूपमा बजारमा बेचबिखन गरिन्छ।

विस्तृत कृषि वैज्ञानिक विश्लेषण
🌟 राम्रा पक्ष तथा पौष्टिक लाभ

क्वेर्सेटिन (Quercetin) नामक एन्टिअक्सिडेन्ट र सल्फर कम्पाउन्डको धनी स्रोत। यसले सुन्निने समस्या घटाउन, इन्सुलिन संवेदनशीलता बढाउन र मौसमी संक्रमण रोक्न मद्दत गर्दछ।

⚠️ सावधानी तथा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

काँचो प्याज अत्यधिक खाँदा मुख गन्हाउने, पेटमा एसिडिटी र छाती पोल्ने समस्या हुन सक्छ।

🐛 मुख्य रोग तथा किराहरू

बैजनी थोप्ले रोग (Purple Blotch), कालो ढुसी (Black Mold), र थ्रिप्स किरा (Onion Thrips)।

💊 रोकथाम र नियन्त्रणका उपायहरू
  • थ्रिप्स किरा नियन्त्रणका लागि निमको झोल वा स्पिनोस्याड (०.३ मिलिलिटर/लिटर) छर्कने।
  • बैजनी थोप्ले रोग देखिएमा म्यानकोजेब वा क्लोरोथ्यालोनिल (२ ग्राम/लिटर) टाँसिने झोल मिसाएर छर्कने।
  • उखेल्नु भन्दा १०-१५ दिन अगाडि सिँचाइ पूर्ण रूपमा बन्द गर्ने।
🧪 मलखाद व्यवस्थापन तथा पोषण सिफारिस

प्रति हेक्टर २० टन राम्ररी पाकेको गोबरमल। सिफारिस रासायनिक मल: १२०:६०:८० केजी एनपीके प्रति हेक्टर र २५ केजी सल्फर प्रति हेक्टर।

खेती तथा रोप्ने विधि (Cultivation Guide)
🌱 रोप्ने विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📏 बिउको गहिराइ 2.0 cm
↔️ बिरुवाको दुरी 30.0 cm
📐 डयाङको दुरी 60.0 cm
🪱 माटोको प्रकार Well-drained fertile loam
💧 सिँचाइ आवश्यकता Medium (450-600 mm, regular watering)
☀️ घामको आवश्यकता Full Sun (6-8 hours direct)
🧪 NPK मात्रा 100:60:40 NPK kg/ha
हावापानी र भौगोलिक उचाइ (Climate & Geography)
⛰️ उपयुक्त उचाइ 100–2000 m
🗺️ उपयुक्त क्षेत्र Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम दायरा 13–28°C
⚗️ माटोको pH 6.0–6.8
कटानी तथा उत्पादन (Harvest & Yield)
⏱️ बाली पाक्ने / पहिलो कटिङ अवधि 110-140 days
📦 अनुमानित उत्पादन 15 - 25 t/ha
🔍 कटानीका मुख्य संकेतहरू (Harvest Indicators):

बोट पूर्ण बजार परिपक्वता र राम्रो रंगमा पुगेपछि टिप्नुहोस्।

कृषि पात्रो — रोप्ने र कटानी तालिका
Activity / कार्य Start Month (BS) End Month (BS) Region / क्षेत्र Gregorian Window
🌱 Sowing असोज (Ashwin) कार्तिक (Kartik) All Nepal September - November
🌾 Harvesting मंसिर (Mangsir) माघ (Magh) All Nepal November - January
🪴 Nursery मंसिर (Mangsir) मंसिर (Mangsir) All Nepal November - December
रोग तथा किरा पुस्तकालय
कोपिला गलाउने रोग
Severe

Seedlings suddenly wilt and collapse at soil level; dark water-soaked lesion at stem base; rapid death of young transplants.…

🌿 जैविक उपचार
Drench seedbed with Trichoderma viride suspension (5 g/L); soak seeds in cow urine (1:10) for 30 min before so…
प्याज-लसुनको बैजनी धब्बा रोग
Severe

Water-soaked lesions turn purplish with yellow margin on leaves; leaves collapse from tips; infection spreads to bulb neck.…

🌿 जैविक उपचार
Spray Trichoderma-based biofungicide; dust sulfur powder on affected plants.…
थ्रिप्स किरा
Moderate

Silvery-white feeding streaks on leaves; leaf tips curl and distort; heavy infestation causes silvery papery appearance; transmits TSWV viru…

🌿 जैविक उपचार
Spray neem oil (5 mL/L) or insecticidal soap; dust wood ash on foliage.…
फस्फोरस अभाव (जाम्राे रंग)
Mild

Characteristic purple or reddish-purple coloring on undersides and sometimes upper surfaces of leaves due to anthocyanin accumulation. Stunt…

🌿 जैविक उपचार
Apply Bone meal (3-5 kg per 100 sq m) or Rock phosphate; use Phosphorus Solubilizing Bacteria (PSB) biofertili…
गन्धक (सल्फर) को कमी
Mild

Yellowing of young upper leaves first (unlike N deficiency where lower leaves yellow first); pale green-yellow overall colour; stunted growt…

🌿 जैविक उपचार
Apply gypsum (CaSO4) at 100-200 kg/ha or elemental sulfur at 20-25 kg/ha; use sulfur-rich compost.…
छिटो जानकारी
Verified
🌱 विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📅 मौसम Kartik (कार्तिक) – Baisakh (बैशाख)
⏱️ पाक्ने 110-140 days
💧 सिँचाइ Medium (450-600 mm, regular watering)
☀️ घाम Full Sun (6-8 hours direct)
🪱 माटो Well-drained fertile loam
🗺️ क्षेत्र Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम 13–28°C
⚗️ pH 6.0–6.8
📏 गहिराइ 2.0 cm
📦 उत्पादन 15 - 25 t/ha
← बाली क्याटलगमा फर्कनुहोस्
AgroMitra Assistant
Online & Ready
Tap to talk
Tap to talk
Ask me anything about eSanshar services
Microphone Required

To use the voice call feature, please allow microphone access in your browser settings. You can still type your message below and I'll reply in text.

Hello! I'm here to help. You can type your question below or allow microphone to use voice.