MENU

अम्बा / अमруद

Guava
📖 Psidium guajava
📅 Baisakh (बैशाख) – Ashadh (असार) 🌡️ 20–35°C ⚗️ pH 6.0–7.5 ⏱️ 120-150 days from flowering
रोप्ने मौसम तथा अवधि
🌱
उपयुक्त रोप्ने समय / सिजन: Baisakh (बैशाख) – Ashadh (असार)
अम्बाको सफलतापूर्वक खेती गर्न ६०x६०x६० सेन्टीमिटर आकारका खाडल खनेर त्यसमा राम्ररी कुहिएको गोठेमल र माटोको मिश्रण भरेर जमिन तयारी गरिन्छ। बिरुवा रोप्नका लागि वर्षायाम (असार-साउन) सबैभन्दा उपयुक्त समय हो। बोटहरूबीचको दूरी ५ देखि ६ मिटर राख्नु पर्छ। बिरुवा बढेको सुरुको चरणमा र फल लाग्ने बेला नियमित सिँचाइ आवश्यक हुन्छ भने फल टिपेपछि हाँगा काटछाट गर्दा नयाँ पालुवा र बढी फल लाग्न मद्दत पुग्छ।
विवरण तथा समग्र परिचय
अम्बा (Psidium guajava) नेपालको तराईदेखि मध्य पहाडी क्षेत्रसम्म सहजै खेती गर्न सकिने एक लोकप्रिय उष्ण तथा उपोष्ण हावापानीको फलफूल हो। यसको मिठो सुगन्ध, क्रन्ची बनावट र उच्च पौष्टिक गुणका कारण यो अत्यधिक रूचाइएको बाली हो। नेपालमा इलाहाबादी सफेदा, लखनऊ-४९ (सरदार) जस्ता जातहरू घरायसी बगैँचा र व्यावसायिक दुवै रूपमा खेती गरिन्छन्, जसले भिटामिन सी र आहार फाइबर प्रचुर मात्रामा प्रदान गर्दछन्।
विस्तृत कृषि वैज्ञानिक विश्लेषण
🌟 राम्रा पक्ष तथा पौष्टिक लाभ
अम्बामा भिटामिन सी, आहार फाइबर, एन्टिअक्सिडेन्ट र पोटासियम भरपूर मात्रामा पाइन्छ, जसले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता, पाचन प्रणाली र मुटुको स्वास्थ्यलाई सुदृढ पार्छ। आर्थिक दृष्टिकोन्ले, कम लागतमा राम्रो उत्पादन दिने हुनाले यो नेपाली कृषकहरूका लागि एक लाभदायक नगदे बाली साबित भएको छ।
⚠️ सावधानी तथा ध्यान दिनुपर्ने कुरा
अम्बाको खेती जलमग्नता, तुसारो र अत्यधिक चिसो मौसमप्रति संवेदनशील हुन्छ। लामो समयसम्म सुख्खापन वा बेमौसमी भारी वर्षा हुँदा उत्पादन र गुणस्तरमा ह्रास आउन सक्छ। बगैँचाको उचित सरसफाइ नगरिएमा यसमा विभिन्न रोग तथा किराहरूको संक्रमण हुन सक्छ।
🐛 मुख्य रोग तथा किराहरू


💊 रोकथाम र नियन्त्रणका उपायहरू
फलको औँसा नियन्त्रणका लागि फेरोमोन पासोको प्रयोग गर्ने र दाना लाग्दा झोलाले छोप्ने (Bagging) विधि अपनाउने। ढुसीजन्य रोगबाट बच्न बगैँचा सफा राख्ने, पानी जम्न नदिने र बोर्डो मिक्सचर वा निममा आधारित जैविक विषादी तथा झोलमलको प्रयोग गर्ने।
🧪 मलखाद व्यवस्थापन तथा पोषण सिफारिस
वयस्क बोटका लागि २० देखि ३० किलोग्राम राम्ररी कुहिएको गोठेमल र सन्तुलित नमुना मल (जस्तै बोटको उमेरको प्रतिवर्ष १०० ग्राम नाइट्रोजन, ५० ग्राम फस्फोरस र ५० ग्राम पोटास) वर्षायामको सुरुमा र पछाडि गरी दुई भागमा बाँडेर दिनुपर्छ।
खेती तथा रोप्ने विधि (Cultivation Guide)
🌱 रोप्ने विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📏 बिउको गहिराइ 5.0 cm
↔️ बिरुवाको दुरी 500.0 cm
📐 डयाङको दुरी 500.0 cm
🪱 माटोको प्रकार Deep, well-drained sandy loam to clay loam
💧 सिँचाइ आवश्यकता Moderate (Weekly during dry spells)
☀️ घामको आवश्यकता Full sun
🧪 NPK मात्रा 100:60:40 NPK kg/ha
हावापानी र भौगोलिक उचाइ (Climate & Geography)
⛰️ उपयुक्त उचाइ 0–1500 m
🗺️ उपयुक्त क्षेत्र Terai, Inner Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम दायरा 20–35°C
⚗️ माटोको pH 6.0–7.5
कटानी तथा उत्पादन (Harvest & Yield)
⏱️ बाली पाक्ने / पहिलो कटिङ अवधि 120-150 days from flowering
📦 अनुमानित उत्पादन 15-25 tons/ha
🔍 कटानीका मुख्य संकेतहरू (Harvest Indicators):

फल गाढा हरियोबाट हल्का हरियो/हल्का पहेँलो-हरियोमा परिणत भएपछि र औँलाले हल्का दबाउँदा नरम महसुस भएपछि टिप्नुहोस्।

रोग तथा किरा पुस्तकालय
अम्बाको ओइलाउने रोग
Fatal

Sudden wilting of one or more branches or entire tree; yellowing of leaves; vascular browning inside stem when cut; death within weeks.…

🌿 जैविक उपचार
Drench soil with Trichoderma viride (10 g/L) around healthy trees as preventive.…
एन्थ्राकनोज रोग
Severe

Sunken dark brown to black spots on ripe fruits; spots enlarge rapidly and cause fruit rot; affects guava, papaya, chili, strawberry and man…

🌿 जैविक उपचार
Post-harvest treatment with hot water at 52°C for 5 minutes; neem oil spray before harvest.…
जराको गाँठे किरा रोग
Severe

Characteristic galls (knots) on roots causing swollen, deformed root systems. Above ground: stunted yellow plants with wilting during daytim…

🌿 जैविक उपचार
Apply Neem cake (500 kg/ha) into soil before planting; use Trichoderma harzianum + Paecilomyces lilacinus bioc…
पोटासियम (म्युरेट अफ पोटास) को कमी
Moderate

Marginal scorch and necrosis (burnt edges) on older leaves; weak stems prone to lodging; uneven fruit ripening with pale coloration.…

🌿 जैविक उपचार
Wood ash (काठको खरानी) top-dressing (rich in 5-7% bio-potassium); fermented banana peel li…
फस्फोरस अभाव (जाम्राे रंग)
Mild

Characteristic purple or reddish-purple coloring on undersides and sometimes upper surfaces of leaves due to anthocyanin accumulation. Stunt…

🌿 जैविक उपचार
Apply Bone meal (3-5 kg per 100 sq m) or Rock phosphate; use Phosphorus Solubilizing Bacteria (PSB) biofertili…
गन्धक (सल्फर) को कमी
Mild

Yellowing of young upper leaves first (unlike N deficiency where lower leaves yellow first); pale green-yellow overall colour; stunted growt…

🌿 जैविक उपचार
Apply gypsum (CaSO4) at 100-200 kg/ha or elemental sulfur at 20-25 kg/ha; use sulfur-rich compost.…
छिटो जानकारी
🌱 विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📅 मौसम Baisakh (बैशाख) – Ashadh (असार)
⏱️ पाक्ने 120-150 days from flowering
💧 सिँचाइ Moderate (Weekly during dry spells)
☀️ घाम Full sun
🪱 माटो Deep, well-drained sandy loam to clay loam
🗺️ क्षेत्र Terai, Inner Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम 20–35°C
⚗️ pH 6.0–7.5
📏 गहिराइ 5.0 cm
📦 उत्पादन 15-25 tons/ha
← बाली क्याटलगमा फर्कनुहोस्
AgroMitra Assistant
Online & Ready
Tap to talk
Tap to talk
Ask me anything about eSanshar services
Microphone Required

To use the voice call feature, please allow microphone access in your browser settings. You can still type your message below and I'll reply in text.

Hello! I'm here to help. You can type your question below or allow microphone to use voice.