MENU

कोदो (Kodo)

Finger Millet
📖 Eleusine coracana L.
प्रमाणित कृषि विवरण (NARC Verified) Cereals & Millets 📅 Jestha (जेठ) – Mangsir (मंसिर) 🌡️ 16–30°C ⚗️ pH 5.0–6.5 ⏱️ 110-130 days
रोप्ने मौसम तथा अवधि
🌱
उपयुक्त रोप्ने समय / सिजन: Jestha (जेठ) – Mangsir (मंसिर)

बेर्ना सारेको ११० देखि १३५ दिनमा कोदोको बाला पाक्छ। १८ देखि २८ डिग्री सेल्सियसको तापक्रम र सुख्खा हावापानी सहन सक्छ। सिँचाइ नहुने भिरालो बारीमा यसको खेती उत्तम हुन्छ।

विवरण तथा समग्र परिचय

कोदो नेपालको परम्परागत पौष्टिक रैथाने खाद्यान्न बाली हो। पहाडी र हिमाली पाखाबारी तथा कान्लाहरूमा पानी नपर्ने सुख्खा ठाउँमा पनि यो सहजै फल्छ। ओखले-१, डल्ले-१ र काब्रे कोदो नेपालका प्रमुख सिफारिस जात हुन्। यसको ढिँडो, रोटी र सातु अत्यधिक पौष्टिक मानिन्छ।

विस्तृत कृषि वैज्ञानिक विश्लेषण
🌟 राम्रा पक्ष तथा पौष्टिक लाभ

क्याल्सियम (दूध भन्दा ३ गुणा बढी), फलाम, फाइबर र एमिनो एसिडको अद्वितीय भण्डार। यसमा ग्लुटेन हुँदैन र ग्लाइसेमिक इन्डेक्स कम हुन्छ जसले मधुमेह, उच्च रक्तचाप र मोटोपना नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्दछ।

⚠️ सावधानी तथा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

कोदोमा ट्यानिन (Tannin) र फाइटेट हुने भएकाले आइरन शोषणमा थोरै अवरोध हुन सक्छ। टुसा उमारेर वा अन्य खानेकुरासँग सन्तुलित रूपमा खानु उपयुक्त हुन्छ।

🐛 मुख्य रोग तथा किराहरू

बालाको मरुवा रोग (Finger Blast - Pyricularia grisea), पातको फेद डढुवा र फेद काट्ने किरा।

💊 रोकथाम र नियन्त्रणका उपायहरू
  • बिउलाई कार्बेन्डाजिम (२ ग्राम/केजी) ले बिउ उपचार गरेर मात्र ब्याड राख्ने।
  • मरुवा रोग देखिनासाथ ट्राइसाइक्लाजोल (०.६ ग्राम/लिटर) वा किटाजिन छर्कने।
  • मकैसँग अन्तरबाली (Intercropping) गर्दा रोग किराको प्रकोप घट्छ।
🧪 मलखाद व्यवस्थापन तथा पोषण सिफारिस

प्रति हेक्टर १०-१५ टन पाकेको गोबरमल। सिफारिस रासायनिक मल: ५०:३०:२० केजी एनपीके प्रति हेक्टर।

खेती तथा रोप्ने विधि (Cultivation Guide)
🌱 रोप्ने विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📏 बिउको गहिराइ 2.0 cm
↔️ बिरुवाको दुरी 30.0 cm
📐 डयाङको दुरी 60.0 cm
🪱 माटोको प्रकार Well-drained fertile loam
💧 सिँचाइ आवश्यकता Low (300-450 mm rainfed, drought-tolerant)
☀️ घामको आवश्यकता Full Sun (6-8 hours direct)
🧪 NPK मात्रा 100:60:40 NPK kg/ha
हावापानी र भौगोलिक उचाइ (Climate & Geography)
⛰️ उपयुक्त उचाइ 100–2000 m
🗺️ उपयुक्त क्षेत्र Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम दायरा 16–30°C
⚗️ माटोको pH 5.0–6.5
कटानी तथा उत्पादन (Harvest & Yield)
⏱️ बाली पाक्ने / पहिलो कटिङ अवधि 110-130 days
📦 अनुमानित उत्पादन 15 - 25 t/ha
🔍 कटानीका मुख्य संकेतहरू (Harvest Indicators):

Harvest when crop reaches optimal market maturity and full color

कृषि पात्रो — रोप्ने र कटानी तालिका
Activity / कार्य Start Month (BS) End Month (BS) Region / क्षेत्र Gregorian Window
🌱 Sowing असोज (Ashwin) कार्तिक (Kartik) All Nepal September - November
🌾 Harvesting मंसिर (Mangsir) माघ (Magh) All Nepal November - January
छिटो जानकारी
Verified
🌱 विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📅 मौसम Jestha (जेठ) – Mangsir (मंसिर)
⏱️ पाक्ने 110-130 days
💧 सिँचाइ Low (300-450 mm rainfed, drought-tolerant)
☀️ घाम Full Sun (6-8 hours direct)
🪱 माटो Well-drained fertile loam
🗺️ क्षेत्र Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम 16–30°C
⚗️ pH 5.0–6.5
📏 गहिराइ 2.0 cm
📦 उत्पादन 15 - 25 t/ha
← बाली क्याटलगमा फर्कनुहोस्
AgroMitra Assistant
Online & Ready
Tap to talk
Tap to talk
Ask me anything about eSanshar services
Microphone Required

To use the voice call feature, please allow microphone access in your browser settings. You can still type your message below and I'll reply in text.

Hello! I'm here to help. You can type your question below or allow microphone to use voice.