MENU

लौका (Lauka)

Bottle Gourd
📖 Lagenaria siceraria (Molina) Standl.
प्रमाणित कृषि विवरण (NARC Verified) Vegetables 📅 Falgun (फागुन) – Ashwin (असोज) 🌡️ 20–32°C ⚗️ pH 6.0–7.0 ⏱️ 60-75 days
रोप्ने मौसम तथा अवधि
🌱
उपयुक्त रोप्ने समय / सिजन: Falgun (फागुन) – Ashwin (असोज)

बिउ रोपेको ५५ देखि ७० दिनमा पहिलो फल टिप्न तयार हुन्छ। २० देखि ३२ डिग्री सेल्सियसको न्यानो तापक्रम र मण्डप/थाँक्रो आवश्यक पर्दछ। नियमित पानी र घाम पाएमा लामो समयसम्म फलिरहन्छ।

विवरण तथा समग्र परिचय

लौका नेपालको तराई र मध्य-पहाडमा वर्षायाम तथा गर्मी मौसममा व्यापक खेती गरिने लहरे तरकारी बाली हो। यसको कलिलो फल तरकारी, कोफ्ता, दाल र खीर बनाउन प्रयोग गरिन्छ। सुकेको फलबाट परम्परागत भाँडा र वाद्ययन्त्र (तुम्बा/सारङ्गी) पनि बनाइन्छ।

विस्तृत कृषि वैज्ञानिक विश्लेषण
🌟 राम्रा पक्ष तथा पौष्टिक लाभ

९२% पानी र अत्यन्त कम क्यालोरी भएको सितल फल। यसले शरीरलाई डिहाइड्रेसनबाट बचाउँछ, उच्च रक्तचाप नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्दछ र कलेजो तथा मुटुलाई स्वस्थ राख्छ।

⚠️ सावधानी तथा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

तितो स्वाद भएको लौका कहिल्यै खानु हुँदैन। यसमा कुकुरबिटासिन (Cucurbitacin) विषाक्तता हुन सक्छ जसले बान्ता, झाडापखाला र पेट दुख्ने समस्या ल्याउँछ।

🐛 मुख्य रोग तथा किराहरू

डाउनी मिल्ड्यू, खराने रोग (Powdery Mildew), एन्थ्राक्नोज र फल कुहाउने औंसा किरा (Fruit Fly)।

💊 रोकथाम र नियन्त्रणका उपायहरू
  • भाले औंसा किरा नियन्त्रण गर्न क्यु-ल्युर (Cue-lure) फेरोमोन पासो प्रति रोपनी १-२ वटा झुन्ड्याउने।
  • डाउनी मिल्ड्यू देखिएमा रिडोमिल गोल्ड वा म्यानकोजेब (२ ग्राम/लिटर) छर्कने।
  • दाना लाग्ने बेलामा फललाई जमिनबाट माथि थाँक्रामा झुन्ड्याउने।
🧪 मलखाद व्यवस्थापन तथा पोषण सिफारिस

प्रति खाडल (Pit) १०-१५ केजी पाकेको गोबरमल। सिफारिस रासायनिक मल: ६०:४०:४० केजी एनपीके प्रति हेक्टर। लहरा बढ्ने र फूल फुल्ने बेला नाइट्रोजन टपड्रेस गर्ने।

खेती तथा रोप्ने विधि (Cultivation Guide)
🌱 रोप्ने विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📏 बिउको गहिराइ 3.0 cm
↔️ बिरुवाको दुरी 90.0 cm
📐 डयाङको दुरी 150.0 cm
🪱 माटोको प्रकार Deep, fertile sandy loam with plenty of compost and strong bamboo bower scaffolding
💧 सिँचाइ आवश्यकता Medium to high (500-700 mm, regular watering prevents blossom end rot)
☀️ घामको आवश्यकता Full Sun (6-8 hours direct)
🧪 NPK मात्रा 80:60:60 NPK kg/ha
हावापानी र भौगोलिक उचाइ (Climate & Geography)
⛰️ उपयुक्त उचाइ 100–1600 m
🗺️ उपयुक्त क्षेत्र Terai, Inner Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम दायरा 20–32°C
⚗️ माटोको pH 6.0–7.0
कटानी तथा उत्पादन (Harvest & Yield)
⏱️ बाली पाक्ने / पहिलो कटिङ अवधि 60-75 days
📦 अनुमानित उत्पादन 25 - 40 t/ha (varieties: Pusa Summer Prolific, Samrat)
🔍 कटानीका मुख्य संकेतहरू (Harvest Indicators):

Fruits are light green, tender, with soft edible seeds when pierced with a fingernail

कृषि पात्रो — रोप्ने र कटानी तालिका
Activity / कार्य Start Month (BS) End Month (BS) Region / क्षेत्र Gregorian Window
🌾 Harvesting जेठ (Jestha) असोज (Ashwin) All Nepal May - September
🪴 Nursery माघ (Magh) माघ (Magh) Terai (तराई) January - February
🌱 Sowing फागुन (Falgun) बैशाख (Baisakh) All Nepal February - April
छिटो जानकारी
Verified
🌱 विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📅 मौसम Falgun (फागुन) – Ashwin (असोज)
⏱️ पाक्ने 60-75 days
💧 सिँचाइ Medium to high (500-700 mm, regular watering prevents blossom end rot)
☀️ घाम Full Sun (6-8 hours direct)
🪱 माटो Deep, fertile sandy loam with plenty of compost and strong bamboo bower scaffolding
🗺️ क्षेत्र Terai, Inner Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम 20–32°C
⚗️ pH 6.0–7.0
📏 गहिराइ 3.0 cm
📦 उत्पादन 25 - 40 t/ha (varieties: Pusa Summer Prolific, Samrat)
← बाली क्याटलगमा फर्कनुहोस्
AgroMitra Assistant
Online & Ready
Tap to talk
Tap to talk
Ask me anything about eSanshar services
Microphone Required

To use the voice call feature, please allow microphone access in your browser settings. You can still type your message below and I'll reply in text.

Hello! I'm here to help. You can type your question below or allow microphone to use voice.