MENU

फर्सी (Farsi)

Pumpkin
📖 Cucurbita moschata L.
प्रमाणित कृषि विवरण (NARC Verified) 📅 Falgun (फागुन) – Ashwin (असोज) 🌡️ 18–32°C ⚗️ pH 6.0–7.0 ⏱️ 90-120 days
रोप्ने मौसम तथा अवधि
🌱
उपयुक्त रोप्ने समय / सिजन: Falgun (फागुन) – Ashwin (असोज)

बिउ रोपेको ८० देखि ११० दिनमा पाकेको फर्सी तयार हुन्छ। १८ देखि ३० डिग्री सेल्सियसको तापक्रम र प्रशस्त प्राङ्गारिक मल भएको माटोमा फर्सी ठूलो र स्वादिलो फल्दछ।

विवरण तथा समग्र परिचय

फर्सी नेपालभरि पहाड र तराईमा खेती गरिने प्रमुख लहरे बाली हो। यसको कलिलो फल, मुन्टाको साग, पहेँलो फूल र पाकेको फल महिनौंसम्म भण्डारण गरेर खान सकिने हुँदा किसानको खाद्य सुरक्षामा ठूलो योगदान पुर्याउँछ।

विस्तृत कृषि वैज्ञानिक विश्लेषण
🌟 राम्रा पक्ष तथा पौष्टिक लाभ

बिटा-क्यारोटिन र भिटामिन ‘ए’ को उत्कृष्ट स्रोत जसले आँखा, छाला र मुटुलाई स्वस्थ राख्छ। फर्सीको बिउमा जिंक र म्याग्नेसियम प्रशस्त हुन्छ जसले प्रोस्टेट स्वास्थ्य सुधार्छ।

⚠️ सावधानी तथा ध्यान दिनुपर्ने कुरा

सामान्यतया फर्सी अत्यन्त सुरक्षित र सुपाच्य हुन्छ। तर पाकेको फर्सीमा चिनीको मात्रा धेरै हुने भएकाले मधुमेहका बिरामीले मात्रा मिलाएर खानुपर्छ।

🐛 मुख्य रोग तथा किराहरू

खराने रोग (Powdery Mildew), डाउनी मिल्ड्यू, र फल कुहाउने औंसा किरा तथा रातो खपटे किरा।

💊 रोकथाम र नियन्त्रणका उपायहरू
  • खराने रोग देखिएमा घुलनशील गन्धक (२ ग्राम/लिटर) वा निमको तेल छर्कने।
  • माटोमा फल कुहिन नदिन पराल वा सुकेको घाँसको ओछ्यान (Mulching) लगाउने।
  • औंसा किरा नियन्त्रणका लागि फेरोमोन ट्रयाप प्रयोग गर्ने।
🧪 मलखाद व्यवस्थापन तथा पोषण सिफारिस

प्रति हेक्टर २० टन कम्पोस्ट मल। सिफारिस रासायनिक मल: ८०:६०:६० केजी एनपीके प्रति हेक्टर। बिरुवा लहरा सर्ने बेलामा नाइट्रोजनको टपड्रेसिङ गर्ने।

खेती तथा रोप्ने विधि (Cultivation Guide)
🌱 रोप्ने विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📏 बिउको गहिराइ 2.0 cm
↔️ बिरुवाको दुरी 30.0 cm
📐 डयाङको दुरी 60.0 cm
🪱 माटोको प्रकार Well-drained fertile loam
💧 सिँचाइ आवश्यकता Medium (450-600 mm, regular watering)
☀️ घामको आवश्यकता Full Sun (6-8 hours direct)
🧪 NPK मात्रा 100:60:40 NPK kg/ha
हावापानी र भौगोलिक उचाइ (Climate & Geography)
⛰️ उपयुक्त उचाइ 100–2000 m
🗺️ उपयुक्त क्षेत्र Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम दायरा 18–32°C
⚗️ माटोको pH 6.0–7.0
कटानी तथा उत्पादन (Harvest & Yield)
⏱️ बाली पाक्ने / पहिलो कटिङ अवधि 90-120 days
📦 अनुमानित उत्पादन 15 - 25 t/ha
🔍 कटानीका मुख्य संकेतहरू (Harvest Indicators):

फल पूर्ण बजार परिपक्वता र राम्रो रंगमा पुगेपछि टिप्नुहोस्।

कृषि पात्रो — रोप्ने र कटानी तालिका
Activity / कार्य Start Month (BS) End Month (BS) Region / क्षेत्र Gregorian Window
🌱 Sowing असोज (Ashwin) कार्तिक (Kartik) All Nepal September - November
🌾 Harvesting मंसिर (Mangsir) माघ (Magh) All Nepal November - January
रोग तथा किरा पुस्तकालय
फर्सी जातको फलमा फल माछी
Severe

Female punctures fruit to lay eggs; maggots cause internal rotting; premature fruit drop; oozing exudate from puncture hole.…

🌿 जैविक उपचार
Protein bait spray (100 g molasses + 1 mL Malathion per 1 L water); hang pheromone traps 1/acre.…
फर्सी जातको मोजेक भाइरस
Severe

Mottled light-green and yellow mosaic on leaves; leaf distortion and blistering; stunted plant growth; malformed fruits.…

🌿 जैविक उपचार
Spray neem oil (5 mL/L) to control aphid vectors; remove infected plants and bury or burn.…
फर्सी जातको अपरा ढुसी रोग
Moderate

Yellow angular spots on upper leaf surface; white-gray sporulation on underside; rapid spread in humid conditions.…

🌿 जैविक उपचार
Spray Trichoderma asperellum biofungicide; Jholmol botanical spray (1:8 dilution) every 7 days.…
रातो लौका किरा
Moderate

Orange-red beetles skeletonize leaves and flowers; grubs (larvae) feed on roots and stems underground; worst at seedling stage.…

🌿 जैविक उपचार
Dust wood ash or neem cake around plant base; spray neem oil (10 mL/L) on foliage.…
सेतो माछी किरा
Moderate

Tiny white flies cloud when plant is disturbed; nymphs suck sap from leaf undersides; leaves yellow; sticky honeydew promotes sooty mold; tr…

🌿 जैविक उपचार
Spray neem oil (5 mL/L) or insecticidal soap (5 mL/L); introduce parasitoid wasps (Encarsia formosa).…
छिटो जानकारी
Verified
🌱 विधि सिधै बिउ छर्ने (Direct Seeding)
📅 मौसम Falgun (फागुन) – Ashwin (असोज)
⏱️ पाक्ने 90-120 days
💧 सिँचाइ Medium (450-600 mm, regular watering)
☀️ घाम Full Sun (6-8 hours direct)
🪱 माटो Well-drained fertile loam
🗺️ क्षेत्र Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम 18–32°C
⚗️ pH 6.0–7.0
📏 गहिराइ 2.0 cm
📦 उत्पादन 15 - 25 t/ha
← बाली क्याटलगमा फर्कनुहोस्
AgroMitra Assistant
Online & Ready
Tap to talk
Tap to talk
Ask me anything about eSanshar services
Microphone Required

To use the voice call feature, please allow microphone access in your browser settings. You can still type your message below and I'll reply in text.

Hello! I'm here to help. You can type your question below or allow microphone to use voice.