MENU

कागती

Lemon
📖 Citrus limon
📅 All Session – All Session 🌡️ 15–30°C ⚗️ pH 6.0–7.0 ⏱️ 365 days (bearing starts in 2-3 years)
रोप्ने मौसम तथा अवधि
🌱
उपयुक्त रोप्ने समय / सिजन: All Session – All Session
कागती खेतीका लागि राम्रो निकास भएको, मलिलो दोमट माटो उपयुक्त हुन्छ जसको पीएच मान ६.० देखि ७.० सम्म हुनुपर्छ। जमिन तयारी गरी १x१x१ मिटर आकारका खडलहरू ४ देखि ५ मिटरको दूरीमा खन्नुपर्छ। बिरुवा रोप्नु अगाडि खडलमा राम्ररी पाकेको गोठेमल र माटोको मिश्रण भर्नुपर्छ। विशेष गरी सुक्खा गर्मीयाम र फल लाग्ने बेलामा नियमित सिँचाइ गर्नुपर्छ तर जम्ने पानी भने हुनु हुँदैन।
विवरण तथा समग्र परिचय
कागती नेपालमा तराईदेखि मध्यपहाडी क्षेत्रसम्म अत्यधिक मात्रामा खेती गरिने एक महत्वपूर्ण फलफूल हो। यो भिटामिन सी, साइट्रिक एसिड र एन्टिअक्सिडेन्टले भरपूर हुन्छ, जसले यसलाई घरायसी, औषधीय र व्यावसायिक रूपमा अति उपयोगी बनाउँछ। नेपालमा सुनखरी, धनकुटा लोकल, प्युठानी लोकल र टेन डिग्री जस्ता जातहरू धेरै लोकप्रिय छन्, जुन यहाँको हावापानीमा राम्रोसँग फस्टाउँछन्।
विस्तृत कृषि वैज्ञानिक विश्लेषण
🌟 राम्रा पक्ष तथा पौष्टिक लाभ
कागतीमा पाइने प्रशस्त भिटामिन सीले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ, पाचन प्रणालीलाई ठीक राख्छ र छालाको स्वास्थ्य सुधार गर्छ। आर्थिक रूपमा, वर्षभरि उच्च बजार माग रहने हुनाले व्यावसायिक कागती खेतीले नेपाली किसानहरूलाई राम्रो र नियमित आम्दानी दिन्छ। यसको प्रयोग ताजा जुस, अचार, औषधी र विभिन्न परिकारहरूमा स्वाद बढाउन व्यापक रूपमा गरिन्छ।
⚠️ सावधानी तथा ध्यान दिनुपर्ने कुरा
कागतीको बोट जम्ने पानी, अत्यधिक तुसारो र लामो समयसम्मको सुक्खापन प्रति संवेदनशील हुन्छ। बगैichaको सरसफाइमा ध्यान नदिएमा यसमा विभिन्न ढुसी र ब्याक्टेरियाको संक्रमण हुन सक्छ। पानी नजम्ने व्यवस्था नमिलाएमा र पौडातत्वको अभाव भएमा दाना झर्ने समस्या, उत्पादनमा कमी र बोट सुक्ने समस्या आउन सक्छ।
🐛 मुख्य रोग तथा किराहरू
नेपालमा कागतीमा लाग्ने प्रमुख रोग तथा किराहरूमा सिट्रस क्याङ्कर (पात र दानामा दाग देखिने), सिट्रस ट्रिस्टेजा भाइरस, जरा कुहिने रोग, र पात सुरुङ बनाउने किरा (लीफ माइनर), लाही किरा तथा फल छेड्ने पुतली पर्दछन् जसले पात खुम्च्याउने र फल नोक्सान गर्ने गर्छन्।
💊 रोकथाम र नियन्त्रणका उपायहरू
रोग तथा किरा नियन्त्रणका लागि एकीकृत शत्रुजीव व्यवस्थापन (IPM) अपनाउनुपर्छ, जस्तै संक्रमित हाँगाहरू काट्ने, बगैचा सफା राख्ने र बोर्डो मिश्रण वा कपरयुक्त ढुसीनाशक औषधि प्रयोग गर्ने। झोलमल र नीमको तेलको झोल छर्कनाले रस चुस्ने किराहरू भगाउन र बोटको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन सहयोग पुग्छ।
🧪 मलखाद व्यवस्थापन तथा पोषण सिफारिस
मल व्यवस्थापनका लागि वर्षायाम सुरु हुनुअघि प्रति बोट २० देखि ३० किलो राम्ररी पाकेको गोठेमल हाल्नुपर्छ। फूल फुल्नुअघि र फल टिপिसकेपछि दुई भागमा बाँडेर रासायनिक मल (NPK) दिनुपर्छ। नियमित रूपमा झोलमल प्रयोग गर्दा बिरुवालाई आवश्यक सूक्ष्म पौडातत्वहरू प्राप्त हुन्छन्।
खेती तथा रोप्ने विधि (Cultivation Guide)
🌱 रोप्ने विधि grafting
📏 बिउको गहिराइ 5.0 cm
↔️ बिरुवाको दुरी 400.0 cm
📐 डयाङको दुरी 400.0 cm
🪱 माटोको प्रकार Well-drained fertile sandy loam
💧 सिँचाइ आवश्यकता Moderate (1-2 times weekly)
☀️ घामको आवश्यकता Full sun
🧪 NPK मात्रा 100:60:40 NPK kg/ha
हावापानी र भौगोलिक उचाइ (Climate & Geography)
⛰️ उपयुक्त उचाइ 100–1500 m
🗺️ उपयुक्त क्षेत्र Terai, Inner Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम दायरा 15–30°C
⚗️ माटोको pH 6.0–7.0
कटानी तथा उत्पादन (Harvest & Yield)
⏱️ बाली पाक्ने / पहिलो कटिङ अवधि 365 days (bearing starts in 2-3 years)
📦 अनुमानित उत्पादन 15-25 tons/ha
🔍 कटानीका मुख्य संकेतहरू (Harvest Indicators):

फल गाढा हरियोबाट हल्का हरियो/हल्का पहेँलो-हरियो रंगमा परिणत भएपछि, पूर्ण आकार प्राप्त गरेपछि र हल्का थिच्दा नरम महसुस भएपछि टिप्नुहोस्।

बाली तस्बिर ग्यालरी (Photo Gallery)
रोग तथा किरा पुस्तकालय
एन्थ्राकनोज रोग
Severe

Sunken dark brown to black spots on ripe fruits; spots enlarge rapidly and cause fruit rot; affects guava, papaya, chili, strawberry and man…

🌿 जैविक उपचार
Post-harvest treatment with hot water at 52°C for 5 minutes; neem oil spray before harvest.…
फलाम अभाव (पहेंलो नसा रोग)
Moderate

Interveinal chlorosis on YOUNG new leaves — leaf tissue between veins turns bright yellow or white while veins remain distinctly green (ne…

🌿 जैविक उपचार
Apply decomposed organic matter which releases chelated organic iron; foliar spray with ferrous sulfate soluti…
म्याग्नेसियम अभाव (नसा बीच पहेंलो हुने)
Moderate

पुराना (तल्लो) पातहरूको मुख्य नसाहरू हरियै रहने तर नस�…

🌿 जैविक उपचार
गोठेमल र कम्पोस्ट प्रयोग गर्ने। काठको खर�…
माइलीबग किरा
Moderate

White waxy cottony clusters in leaf axils, stem joints and on roots; honeydew secretion promotes sooty mold growth; sap sucking weakens plan…

🌿 जैविक उपचार
Spray neem oil (10 mL/L); introduce predatory Cryptolaemus beetles; use horticultural oil spray.…
भुसुनो किरा
Moderate

Tiny mites causing stippled, bronzed leaves; fine silken webbing on leaf undersides; leaves dry out and drop; worse in hot dry weather.…

🌿 जैविक उपचार
Spray neem oil (5 mL/L); release predatory mites (Phytoseiulus persimilis); garlic extract spray.…
छिटो जानकारी
🌱 विधि grafting
📅 मौसम All Session – All Session
⏱️ पाक्ने 365 days (bearing starts in 2-3 years)
💧 सिँचाइ Moderate (1-2 times weekly)
☀️ घाम Full sun
🪱 माटो Well-drained fertile sandy loam
🗺️ क्षेत्र Terai, Inner Terai, Mid-Hills
🌡️ तापक्रम 15–30°C
⚗️ pH 6.0–7.0
📏 गहिराइ 5.0 cm
📦 उत्पादन 15-25 tons/ha
← बाली क्याटलगमा फर्कनुहोस्
AgroMitra Assistant
Online & Ready
Tap to talk
Tap to talk
Ask me anything about eSanshar services
Microphone Required

To use the voice call feature, please allow microphone access in your browser settings. You can still type your message below and I'll reply in text.

Hello! I'm here to help. You can type your question below or allow microphone to use voice.